Petrit Vasili: Nuk mund të ketë reformë në drejtësi pa respektuar ligjin, çdo gjë tjetër është antireformë

Kryetari i grupit të LSI-së, Petrit Vasili, në një intervistë të dhënë për televizionin “Report TV”, u shpreh se reforma në drejtësi duhet të zbatohet vetëm duke respektuar ligjin. Çdo vendim apo hap jo në respekt të ligjit është antireformë, sipas tij.

 

Vasili, DASH ka marrë një vendim për të shpallur si person non grata ish- kryeprokurorin Adriatik Llalla. Si e komentoni këtë vendim?

Është një vendim i fortë pa asnjë diskutim. Kuptimplotë, për sa kohë ky është një vendim që vjen nga Departamenti Amerikan i Shtetit. Besoj që pjesa më e rëndësishme është mbi të gjitha se çfarë ka konstatuar DASH konkretisht. Ky është thelbi i problemit. Fakti që hyn apo nuk hyn Adriatik Llalla në SHBA është diçka që na intereson pak të gjithë, por zbardhja e çështjes është e rëndësishme. Ka pasur dy qëndrime. Ambasada e SHBA-ve pati deklaruar se z. Llalla i është pezulluar viza për shkak se bashkëshortja kishte lindur në SHBA përtej vizës. Ky ka qenë deklarimi zyrtar. Sot është një vendim që ndaj në dy shpjegime: mundësi për një korrupsion të lartë, apo për shkelje të të drejtave të njeriut. Presim me padurim që të dimë se cili është shkaku i vërtetë, pasi në rast se do ishte një akuzë për korrupsion, atëherë kemi një çështje që ndahet në dy drejtime, jo vetëm për çfarë është korruptuar z. Llalla, por dhe kë ka mbrojtur ai. Çfarë ka qenë ky, trafikant, politikan apo ndonjë njeri tjetër i rëndësishëm? Kështu që në këtë drejtim është hedhur një hap shumë i rëndësishëm, i cili do të marrë formë dhe të gjithë ne do të jemi shumë më të kthjellët dhe të qartë kur të bëhen publike. Unë shpresoj që këto të bëhen publike pasi janë në të mirën e gjithçka që lidhet me këtë çështje.

 

Mendoni që ambasada amerikane të paktën duhet të japë një lloj shpjegimi për këtë vendim, aq më tepër që është i pari në 10 vite që kur ka hyrë në fuqi ky ligj.

Jemi të interesuar të gjithë se deri më sot kemi pasur një shpjegim publik, që i është privuar e drejta për të pasur vizë amerikane për shkak se bashkëshortja ka lindur jashtë kohës kur vendi mbulohej me viza, apo kundrejt rregullave për vizën amerikane. Ky ka qenë shpjegimi që ka dalë nga SHBA e nga ambasada këtu. Në rast se bëhet fjalë për korrupsion, pasi siç thashë ishin dy çështje kryesore, korrupsioni dhe shkelja e të drejtave të njeriut, atëherë do ketë interes më të madh publik. Pra, kush ka qenë shkaku i korrupsionit dhe kë ka mbrojtur ky korrupsion, pasi prokurori mbron? Në këtë rast është një zbardhje e dyanshme, në të cilën interesi është i jashtëzakonshëm dhe ne sigurisht që e presim me shumë interesim dhe e mirëpresim. Të paktën flas personalisht, sepse nuk mund të japë mendimin më gjerë, sesa veçse opinionin tim personal, por besoj se të gjithë e presim me padurim që të shikojmë se cilat janë veprat konkrete, pasi këto do na ndihmojnë shumë, sidomos në këtë situatë kur duam të zbardhim sa më shumë të vërteta.

 

Pikërisht këtu te situata, përfaqësuesit e mazhorancës e kanë quajtur këtë rast dhe këtë vendim nga Departamenti Amerikan i Shtetit si funksionim i vetingut. Po funksionon vetingu? T’i referohemi edhe largimit të z. Llalla.

Kjo është një çështje që nuk ka lidhje me vetingun pasi ky raport i KQZ me z.Llalla ka lindur që para se vetingu të fillonte e të funksiononte. Spekulimi politik i institucioneve të drejtësisë që po ndërtohen dhe abuzimeve që mazhoranca ka bërë me drejtësinë, duke e delegjitimuar atë nuk kanë asnjë lidhje me njëra tjetrën. Nuk është vetëm rasti i z. Llalla që është tërhequr, pasi janë larguar edhe të tjerë. Unë nuk merrem fare me argumentin e mazhorances, por unë i qëndroj vetëm Kushtetutës dhe ligjit. Sa i takon reformës në drejtësi, dhunuesja e saj është mazhoranca aktuale. Dua të jap vetëm 3 fakte. Kemi zgjedhur një prokuror të përgjithshëm në thyerje të plotë të legjislacionit dhe rekomandimeve të Komisionit të Venecias, ku na rekomandoi mos ta zgjidhnim as me 84 vota. Kjo, pasi ishte shumë e rrezikshme dhe e dënueshme kapja e institucionit. Tani votimi i mazhorancës ka bërë të mundur që të kemi dy palë grupe në KLP dhe KLGJ, në të cilën tre kandidatë prej tyre, pra të operacionit ndërkombëtar të monitorimeve që përbëhet nga gjykatës amerikan dhe evropian, 3 kandidatë ka skualifikuar. Atë të tre janë të komisionit të lartë të prokurorisë. Madje, një kandidat tjetër kishte qenë anëtar i sigurimit të shtetit dhe u votua në mazhorancë. Pastaj, në raundin e tretë u kujtuan, duke kundërshtuar opozitën. Pra, institucione të lindura pa integritet në shkelje të Kushtetutës dhe në dhunim të vullnetit të SHBA-ve dhe BE-së, sigurisht kjo është reformë e deformuar. Këtu çështja mbyllet dhe të tjerat nuk kanë asnjë lloj rëndësie. Operacioni ndërkombëtar i monitorimit në mënyrë të veçante u vendos dhe në kushtetutën e Shqipërisë, ku në atë kohë është diskutuar dhe çështja e sovranitetit. Ajo u zgjodh si garancia e vetme e integritetit të të gjithë këtij procesi. Garantët i ka nëpërkëmbur vetë ky Kryeministër dhe mazhoranca e tij. Pra, si e tillë reforma nuk ka integritet.

 

Lidhur gjithnjë me zgjedhjen e KLP-së dhe KLGJ-së, këtu keni dhe pakënaqësinë dhe me ambasadoren Vlahutin? Ju citoj se ju keni shkruar së cilës Vlahutin i duhet besuar?

Në faqen e Bashkimit Evropian, në të cilën unë e kam cituar me rigorozitet, thuhej: Përse është ONM në Shqipëri? Në site-n e delegacionit evropian, që drejton Romana Vlahutin, apo jo? Dhe shkruhet Operacioni Ndërkombëtar i Monitorimit u përfshi në Kushtetutën e Shqipërisë. Për arsye se Operacioni Ndërkombëtar i Monitorimit është garancia e integritetit të reformës. Këtë shkruan Romana Vlahutin, ndërkohë që Operacioni Ndërkombëtar i Monitorimit të gjitha këto rekomandime të prera, të cilat duhet të ishin të padiskutueshme, besoj se ishin shumë më objektiv se sa anëtarët shqiptarë të mazhorancës, deputetë socialistë. Këto u rrëzuan të gjitha sugjerimet dhe ata u zgjodhën. Dhe ambasadorja e BE, e cila duhej patjetër t’i dedikohej, të ishte po kaq ofensive dhe “agresive” për t’i çuar idetë përpara duhet të bënte gjithçka për të mbrojtur integritetin e atij institucioni, të cilin vetë së bashku e ka ndërtuar me SHBA. Dhe kaq. Dhe prandaj unë pyes, t’i besoj site-t? T’i besoj materialit zyrtar që ndodhet në site-n e delegacionit që thotë që është garancia e integritetit, apo t’i besoj asaj përshëndetje që Vlahutin i bën zgjedhjes së këtyre, të cilët i kanë rrëzuar pikërisht ONM. Dhe pikërisht pyetja është logjike, një pyetje që mund ta bënit dhe ju si qytetare po të lexonit site-n. Cilës t’i besojmë kësaj apo kësaj? Unë kujt i besoj? I besoj ligjit dhe asaj për të cilën ONM si ndryshe në çdo Kushtetutë të globit ky Operacion Ndërkombëtar i Monitorimit ndodhet në Kushtetutën e Shqipërisë dhe çështja mbyllet këtu. Kësaj i besoj unë.

 

Duke mbetur te vetingu dhe dorëheqjet. Janë njerëz të cilët duhet t’i nënshtroheshin procesit të vetingut dhe kontrollit. Këta njerëz zgjedhin të largohen nga sistemi i drejtësisë, por a ka kuptim që këta njerëz pavarësisht nëse qëndrojnë apo jo pjesë e sistemit të drejtësisë, të mos hetohen për ato vite që kanë qëndruar dhe që mund të jenë korruptuar?

Jam plotësisht dakord të bëhet kjo që thoni ju, por kam një pyetje tjetër. A e dini ju që çdo person publik në detyrë kontrollohet dhe verifikohet? Pra, ka nënshkruar një deklaratë ku jep akses të plotë kontrolli në çdo gjë të tij. Pjesë e këtij procesi kanë qenë dhe të gjithë këta gjyqtarë dhe këta që do t’i nënshtroheshin një verifikimi më të hollësishëm në rast se do të donin të vazhdonin karrierën. Vetingu kishte të bënte në rast se ti do të vazhdosh të shërbesh në drejtësi. Indiciet për pasuri të paligjshme, ndodhen dhe organet që kontrollojnë, qoftë Inspektorati i Lartë i Kontrollit të Pasurive, qoftë organet e hetimit, mund të hetojnë dhe kontrollojnë kur të duan qofshin dhe këta i nënshtrohen apo jo vetingut. Shteti i ka këto instrumente, mund t’i aktivizojë kur të dojë. Deklarata e pasurive dhe aksesi për të vazhduar për t’u thelluar për t’u kontrolluar, Institucioni i Kontrollit të Deklarimit të Pasurive ka të gjithë instrumentet, sepse secili nga ne person publik, nënshkruan një deklaratë ku jep akses të plotë kontrolli për çdolloj gjëje që është në posedim apo në pronë të personit publik.

 

Shteti i paska pasur mekanizmat, por përse nuk i ka kontrolluar këta njerëz?

Vetingu ka qenë një zgjidhje që u aplikua për Shqipërinë. Duhet ta dini këtë gjë. Ka qenë një dakordësi politike. Insistuesi i vetingut është për t’u njohur si meritë, ka qenë opozita e kohës, PD ka qenë insistuesja. Nuk ka qenë mazhoranca. Ka qenë z. Eduard Halimi që ishte pjesë e komisionit të PD, e ka ngritur dhe e ka bërë një çështje të tillë, pa vetingun kot që i futemi reformës në drejtësi tha. Vetingu është bërë një pronë, mazhoranca, PS thonë që ne e duam shumë vetingun, se ne po bëjmë namin për vetingun. Këto folklorizma nuk shkojnë. Vetingu është një instrument dhe shteti njëherazi ka të gjitha mekanizmat dhe instrumentet e hetimit të të gjitha formave. Nuk shpëton dot asnjeri nga hetimi në rast se ka vepra, të cilat ai i ka kryer.

 

Ndonjë koment lidhur me reagimin e Kryeprokurores Arta Marku, pas vendimit që doli nga Departamenti Amerikan i Shtetit?

Nuk ka thënë Arta Marku asgjë të re. Të gjithë instrumentet, të cilët duhet të punojë prokuroria dhe ligjet i kemi miratuar së bashku. Ligjin e prokurorisë që duhet të zbatojë Arta Marku është produkt i një mazhorance LSI-PS në atë kohë. Çfarë nuk mbështes unë? Që Arta Marku të mos zgjidhej me 69 vota, por të zgjidhej siç thoshte Kushtetuta me 84. Znj. Marku ka një problem se nuk është vetuar për vete. Megjithëse është kusht ligjor. Që të jesh Prokuror i Përgjithshëm duhet të kesh kryer vetingun. Duhet ta dinë shqiptarët këtë gjë. Pra, përpara se të bëhesh Prokuror i Përgjithshëm duhet t’i nënshtrohesh vetingut. Ndryshe nuk mund të bëhesh. Ligji nuk thotë: Bëhu Kryeprokuror dhe pastaj të bëjmë vetingun. Ky është ligji i mazhorancës, ligji i socialistëve. Ligji që kemi miratuar në Parlament është: Duhet të bësh vetingun, të plotësosh të gjitha kriteret dhe pastaj mund të bëhesh Prokuror i Përgjithshëm. Nuk është pas vdekjes. Është para vdekjes.

 

E kuptoj kundërshtimin dhe argumentet që ndoqëm sot për pjesën e zgjedhjes. Por tani që ajo është zgjedhur dhe është bërë fakt i kryer, a nuk mund të pritet të zgjidhet KLP-ja që do të zgjedhë Kryeprokurorin e ri. A vazhdoni të mendoni se kjo është rruga e duhur, sepse ende vazhdojnë debatet për këtë çështje? Përse të mos zgjidhet KLP-ja, të zgjidhet Kryeprokurori i ri, znj. Marku largohet dhe në detyrë vjen i riu?

E vetmja gjë që dua t’ju sqaroj shqiptarëve nëpërmjet jush është që i vetmi model që po na serviret në kuadrin e një reforme në drejtësi është ta fillojmë ta shkelim ligjin dhe të përpiqemi ta respektojmë rrugës. Kjo është anti-reformë. Reforma në drejtësi na mësoi, kjo e reja, që fuqia e kësaj reforme do të ishte zbatimi i ligjit. Pra, në qoftë se ligji do të na thoshte: zbatoni këto kriteret, nëse na thonë se ata njerëzit aty duhet të kenë 15 vjet në detyrë. Ne kemi njerëz atje të cilët janë zgjedhur në KLGJ dhe KLP, kanë pasur detyrimin të deklaronin pasurinë dhe nuk e kanë bërë. Kanë bërë edhe evazion fiskal, nuk kanë paguar edhe taksa. Këta evazorë, këta njerëz shkelës të ligjit ne i kemi zgjedhur. Apo të ecim më këtë logjikë që, hajde se rregullohen rrugës ata, pastrohen rrugës. Nuk thotë këtë reforma. Reforma thotë që duhet t’i verifikojmë tani që janë të pastër. Sheshimi i debateve është vetëm një: Ligji siç është shkruar, të zbatohet. Në momentin kur hyjnë interpretimet që, mua më leverdis kështu si mazhorancë apo ty si opozitë, këtu ka vdekur ligji. Këtu ka filluar të ecë politika dhe kur ndodh kjo gjë jemi te drejtësia e vjetër, nuk jemi tek e reja. E reja kishte vënë këto kushte, ka qenë kaq e qartë saqë një pafundësi kriteresh i kishte futur edhe në Kushtetutë, pikërisht që të hiqte mundësitë e interpretimit.

 

Referuar edhe deklaratës që ka bërë deputeti gjerman Torsten Frei për çështjen ‘Tahiri’, ju keni deklaruar se ky Kryeministër e mbron me çdo mjet krimin dhe drogën. Keni fakte për këto akuza?

Është shumë e thjeshtë. Ne sot po kërkojmë zbatimin e ligjit dhe Prokuroria e Krimeve të Rënda, Prokuroria e Përgjithshme erdhi në sallën e Parlamentit dhe kërkuan mundësinë që të vazhdonin dhe të hetonin një ministër për vepra shumë të rënda, si krimi i organizuar etj. Hera e parë në historinë e pluralizmit shqiptar që vijnë akuza kaq të rënda, prandaj edhe është bërë lajm botëror. Mjafton të klikoni dhe do ta gjeni në të gjitha lajmet botërore. Deri në Anglinë e largët janë shumë familjarë me këtë çështje. Dhe atyre iu vu një barrierë. Z. Torsten Frei, ju e dini se ç‘përfaqëson, është referuesi në Komisionin e Jashtëm gjerman, të një vendi, i cili do të jetë determinues për fatin e të ardhmes së Shqipërisë në rrugëtimin e saj drejt integrimit evropian, i cili thotë se: Duhet të ishte votuar pa asnjë hezitim heqja e imunitetit të Tahirit. Dhe heqjen e imunitetit të Tahirit e pengoi mazhoranca me Edi Ramën në krye. Nuk e pengoi opozita. Përse e pengoi? Që të vërtetat të mos zbardheshin, sepse këto të vërteta inkriminojnë Kryeministrin. Ju e dini që urdhrin politik në një mazhorancë e ka Kryeministri.

 

Së fundmi, dua të ndalemi te zhvillimi për sa i takon Teatrit Kombëtar. Kryebashkiaku Veliaj tha se do të ndërtohej një teatër i ri. Besoj se i keni ndjekur dhe i keni mbështetur artistët dhe aktorët. Si ju duket ky zhvillim?

Kam mbështetur vetëm këtë gjë: Sot ky është një proces i tëri pa transparencë. Pa transparencë do kalonte ndryshimet e ligjit. Faktorët janë trajtuar si fundi i çështjes, jo si fillimi i çështjes. Kryeministri dje përcaktoi se disa aktorë i përkasin historisë, disa të tjerë i përkasin realitetit. Filloi të bënte një ndarje të aktorëve, por aktorët nuk i ndan Kryeministri, i ndan skena. Do të thotë që grupet e interesit janë të përbuzur dhe të shtyrë tutje, dhe çështje e ndërtohet apo nuk ndërtohet teatri është një pafundësi gënjeshtrash. Pasi çështja e teatrit ka edhe një dramë tjetër, që ky Kryeministër, për fatin e zi të tij, ka qenë edhe ministër i Kulturës, gjithmonë ka pjellë konflikte të mëdha, pasi paaftësia, dështimi i tij personal me artin, e vë gjithmonë që të ketë një urrejtje, një zemëratë, një egërsi të madhe ndaj njerëzve, të cilat kanë sukses në këtë fushë. Ky nuk është më vetëm një konflikt politik, por edhe një konflikt psikologjik dhe ekzistencial. Ai nuk e duron dot për shembull që të dalë një njeri si Bujar Asqeriu, i cili përtej emrit, shumë figura të njohura historike tonat kanë fytyrën e tij. Nuk po them Robert Ndrenikën, i cili për këtë vend të vogël tonin është një personazh hollivudian. Kjo është një urrejtje nga pamundësia për të bërë kurrë përpara në art. Mungesa e talentit dhe paaftësia nuk është ndonjë inat. Artist o je, o s’je, nuk bëhesh dhe kjo është një urrejtje që na ka bërë që të kemi mashtrime pa fund. Në historinë e teatrit e marrim zvarrë prej 20 vitesh dhe presim fantazmën e një teatri që do ndërtohet apo s’do ndërtohet, apo kur do të ndërtohet etj. Në momentin kur ka një krizë të madhe politike, u lëshohet në mënyrë skizofrenike aktorëve. Por, notën artistëve nuk ua vë dot Kryeministri për fat të mirë, por vetë njerëzit.

al}lsiLOGO_LRI_lgi
Selia Qëndrore

Rruga Sami Frashëri
Godina 20/10
Tiranë, Shqipëri

Zyra e Kordinatorëve

Tel: +355 4 2270 412
Tel: +355 4 2270 413

Zyra e Sekretariatit

Tel: +355 4 2258 665

Zyra e Shtypit LSI

Tel: +355 4 225 758

info@lsi.al, www.lsi.al